Het atelier › Vakmanschap
De verlorenwasmethode
Van was tot metalen sculptuur: het procedé achter elk stuk van Brigitte Engel, al vijf millennia onveranderd.
Een techniek van 5000 jaar oud
De verlorenwasmethode (cire perdue) is een van de oudste bekende technieken voor metaalbewerking. Zij werd al rond 3000 v.Chr. in de Indusvallei toegepast en diende voor de bronzen van het oude Griekenland, de heilige voorwerpen van het koninkrijk Benin en het zilverwerk van de goudsmeden uit de renaissance.
Vandaag de dag is zij nog altijd de meest getrouwe techniek om een beeldhouwkundig idee in metaal te vertalen: elk detail van het oorspronkelijke model blijft in het uiteindelijke stuk bewaard, tot en met de fijnste sporen die de vingers van de kunstenares hebben achtergelaten.
Stap 1 - Modelleren in was
Elk stuk begint als een ruw blok was dat Brigitte Engel met de hand snijdt. Dit is de langste fase van het procedé, bij complexe stukken vaak meerdere dagen of weken.
De was maakt detailwerk mogelijk: de uitdrukking van een gezicht, het reliëf van een textuur, de spanning van een lijn. Het wasmodel draagt het rechtstreekse spoor van de menselijke hand: de druk van het gereedschap, de aarzeling van een gebaar, de lichte asymmetrie van een curve. Elke onvolkomenheid is gewild, ze is de signatuur van het stuk.
Stap 2 - Het precisiegieten
De voltooide wassculptuur wordt vervolgens aan een systeem van wasgietkanalen bevestigd en in een vuurvaste gipsmal ingebed, die in een oven op 750 °C wordt verhit: de was verdampt volledig (vandaar "verloren" was) en laat een volmaakt hol negatief van de oorspronkelijke sculptuur achter.
Gesmolten metaal wordt vervolgens in de mal gegoten. Na afkoeling wordt het gips gebroken en komt het ruwe gietstuk vrij: een kopie van de oorspronkelijke was in metaal, met de kleine verschillen die bij elke gietbeurt horen.
Stap 3 - Afwerken en ciseleren met de hand
Het ruwe gietstuk keert terug naar de werkbank van Brigitte Engel. De gietkanalen, de metalen staafjes die het gesmolten metaal naar de mal hebben geleid, worden afgesneden, dan begint het ciseleren, een zorgvuldig verfijnen van het oppervlak.
Het selectieve polijsten en de patina brengen samen de contrastrijke afwerking voort die het werk van Brigitte Engel kenmerkt: de verhoogde vlakken worden hoogglanzend gemaakt terwijl de verdiepingen door een oxidatiebehandeling worden verdonkerd, wat de diepte en de textuur van de sculptuur benadrukt.
Wat elk stuk uniek maakt
Naast het gietprocedé zelf brengt de afwerkingsfase subtiele verschillen mee die elk stuk uniek maken: de patina en het polijsten, volledig met de hand uitgevoerd, herhalen zich nooit precies hetzelfde van het ene stuk naar het andere.
Elk stuk draagt, met een stalen stempel ingeslagen, het meesterteken van Brigitte Engel en het gehaltemerk 925. Beperkte oplagen dragen daarnaast hun nummer.